By Lideri kinez Xi Jinping dhe Kryeministri kanadez Mark Carney kanë njoftuar uljen e tarifave, duke shënuar një rivendosje të marrëdhënieve mes dy vendeve pas një takimi kyç në Pekin. Kina pritet të ulë tarifat për vajin e kanolës kanadeze nga 85% në 15% deri më 1 mars, ndërsa Ottawa ka rënë dakord të taksojë automjetet elektrike kineze me normën e vendit më të favorshëm, 6.1%, tha Carney për gazetarët. Kjo marrëveshje është një hap përpara pas viteve të tensionuara dhe tarifave të ndërsjella. Xi përshëndeti “përmirësimin” e marrëdhënieve, ndërsa është gjithashtu një fitore për Carney-n, liderin e parë kanadez që viziton Kinën në gati një dekadë.
Marrëveshja mund të sjellë gjithashtu më shumë investime kineze në Kanada, afër kufirit me Amerikën.
Ai tha për gazetarët se marrëdhënia e Kanadasë me Kinën ka qenë më “e parashikueshme” në muajt e fundit dhe se e gjeti bisedën me Pekinin “realiste dhe të respektueshme”. Ai gjithashtu bëri të qartë se Ottawa nuk pajtohet me Pekinin për gjithçka, duke shtuar se gjatë bisedimeve me Xi-n bëri të ditura “linjat e kuqe” të Kanadasë, përfshirë të drejtat e njeriut, shqetësimet për ndërhyrje në zgjedhje dhe nevojën për “garantime”. “Ne e marrim botën ashtu siç është jo siç do të donim të ishte,” tha ai kur u pyet për të drejtat e njeriut në Kinë. Vëzhguesit besojnë se vizita e Carney-t mund të shërbejë si shembull për vendet e tjera që po përballen me pasojat e tarifave të Uashingtonit.
Në kontrast, Xi ka përpjekur të tregojë se Kina është një partner global i qëndrueshëm dhe ka nxitur marrëdhënie më pragmatike – sipas Pekinit, një “fitim-fitim” për të gjithë. Dhe duket se po funksionon. Presidenti i Koresë së Jugut dhe kryeministri irlandez kanë vizituar Pekinin javët e fundit. Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar pritet të vizitojë së shpejti, ashtu si edhe Kancelari gjerman. Carney tha se “bota ka ndryshuar dramatikisht” dhe se mënyra se si Kanadaja pozicionohet “do të formësojë të ardhmen tonë për dekada,” shtoi ai. Gjatë vizitës tre-ditore, ai kishte thënë se partneriteti Kanada-Kinë vendos dy vendet për një “rend botëror të ri”. Më vonë shtoi se sistemi multilateral ishte “shpërbërë, për të përdorur një term të butë, ose dobësuar”. Kur delegacionet kineze dhe kanadeze u ulën në Sallën e Madhe të Popullit të Premten, Xi tha: “Zhvillimi i shëndetshëm dhe i qëndrueshëm i marrëdhënieve Kina-Kanada është i dobishëm për paqen, stabilitetin, zhvillimin dhe prosperitetin botëror.”
Rivendosja e tregtisë
Tarifat kanë qenë një pikë kyçe mosmarrëveshjeje mes dy palëve. Në 2024, Kanadaja vendosi tarifa 100% për automjetet elektrike kineze, pas kufizimeve të ngjashme amerikane. Vit i kaluar, Pekini reagoi me tarifa për më shumë se 2 miliardë dollarë produkte bujqësore dhe ushqimore kanadeze, si farat dhe vaji i kanolës. Si rezultat, importet kineze të mallrave kanadeze ranë me 10% në 2025. Në marrëveshjen e arritur të Premten, Kanadaja do të lejojë vetëm 49,000 automjete elektrike kineze në tregun kanadez me tarifën 6.1%. Kufi është përgjigje ndaj shqetësimeve të prodhuesve kanadezë për një influx të EV-ve kineze me çmime të ulëta. Përveç lehtësimit për prodhuesit e kanolës, do të ketë edhe ulje tarifash për lobster, krab dhe bizele kanadeze. Kina është partneri i dytë më i madh tregtar i Kanadasë, por ende shumë pas SHBA-së në volum. Lidhjet ekonomike me Kinën po bëhen gjithnjë e më të rëndësishme për Carney-n. Në mbërritjen e tij në Pekin të mërkurën, ai takoi drejtues të lartë të kompanive kineze, përfshirë një prodhues baterish për automjetet elektrike dhe një gjigant energjie. Të enjten, dy vendet nënshkruan disa marrëveshje për bashkëpunim në energji dhe tregti. Vizita është një “rivendosje e marrëdhënieve” që mund të jetë “modeste në ambicie” por “shumë më realiste për atë që mund të arrijmë,” tha Colin Robertson, ish-diplomat kanadez dhe zëvendëspresident në Institutin Kanadez për Çështjet Globale.
