By 
THIRRJE: Njerëzve të krahinës sime të nderuar!
Po ju drejtohem jo si gjykatës, por si njëri prej jush; si një bir i Matit që ka kaluar më shumë se pesëdhjetë vjet në shërbim të artit, kulturës dhe jetës publike. Shkruaj sepse nuk dua që heshtja të bëhet bashkëfajtore me harresën. Nuk më shtyn as mllefi, as dëshira për hakmarrje. Më shtyn dhimbja për vendin tim dhe përgjegjësia për të mos heshtur.
Është koha të pyesim veten: pse një krahinë me histori, me burra të urtë, me pasuri natyrore, me tradita dhe me njerëz të aftë, vazhdon të mbetet nën hijen e mundësive të saj?
Pse Mati ende nuk ka zënë vendin që meriton në zhvillimin ekonomik, kulturor dhe shoqëror të Shqipërisë?
Përgjigjja nuk gjendet vetëm te varfëria materiale. Ajo gjendet edhe te varfëria e mendësive.
U drejtohem atyre që edhe sot mbeten peng të ideologjive që ndanë shqiptarët dhe luftuan vlerat e tyre.
Ju që përçmuat fiset, oxhaqet dhe familjet me traditë.
Ju që burgosët, internuat, damkosët dhe heshtët zërat më të ditur e më atdhetarë.
Ju që deformuat historinë sipas interesit politik dhe e larguat brezin e ri nga e vërteta.
Ju që zëvendësuat kuvendet e urtësisë me propagandën dhe mendimin e lirë me frikën.
Ju që luftuat besimin, traditën dhe identitetin shpirtëror të këtij populli.
Ju që shpenzuat pasuritë e kësaj toke pa menduar për brezat që do të vinin.
Ju që shkatërruat pyje, male e lumenj, sikur natyra të ishte pronë e pushtetit dhe jo trashëgimi e fëmijëve tanë.
Ju që shpesh ngritët në piedestal mediokritetin dhe mënjanuat dijen, kulturën, profesionalizmin dhe qytetarinë.
Ju që e kthyet servilizmin në virtyt dhe dinjitetin në faj.
Ju që vazhdoni ta matni njeriun jo me kontributin, por me bindjen politike.
Ju që ende nuk pranoni të shihni të vërtetën në sy.
Mati nuk është pronë e askujt.
Mati është trashëgimi e të gjithë brezave që kanë derdhur djersë, gjak, dituri dhe besë për këtë tokë.
Asnjë ideologji nuk mund të jetë më e madhe se historia.
Asnjë parti nuk mund të jetë më e madhe se Shqipëria.
Asnjë pushtet nuk mund të jetë më i rëndësishëm se e vërteta.
Sot nuk kemi nevojë për urrejtje të reja.
Kemi nevojë për kujtesë.
Kemi nevojë për drejtësi morale.
Kemi nevojë për meritokraci.
Kemi nevojë të nderojmë dijen, punën, kulturën dhe qytetarinë.
Duhet të ndalim zakonin e “prerjes së lisit që i bën hije kungullit”. Një krahinë nuk rritet duke ulur më të mirët; ajo rritet duke i bërë ata shembull për të tjerët.
Nuk e shkruaj këtë për të hapur plagë.
E shkruaj që plagët të mos fshihen me heshtje.
Sepse vetëm popujt që pranojnë të vërtetën mund të ndërtojnë të ardhmen.
——————-
Kam folur me gjuhën e arsyes. Kam shkruar me gjuhën e kujtesës. Nëse as këto nuk dëgjohen, atëherë nuk është më fjala e njeriut që vendos; është vetë historia, e cila gjithmonë e sjell të vërtetën.
Qëllimi i këtij shkrimi nuk është të dënoj njerëzit, por të zgjoj ndërgjegjen. Sepse kur ndërgjegjja fle gjatë, historia zgjohet me zhurmë.
“Britma zgjon turmën; arsyeja zgjon ndërgjegjen.”
______________
Po e mbyll me vargjet e Hafiz Ibrahim Dalliut shkruar në vitin 1919:
Ah mor Mati hijerandë,
Sa kalå ke ngrit në kambë!?
-Nuk janë vende me rujt gjanë,
Po Shqipnisë me ia lëshue zanë…
_____________________________
