By Filmi “Nëntori i Dytë” nuk është thjesht rrëfimi i shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë. Ai është historia e një populli që, në një moment vendimtar, kuptoi se askush tjetër nuk do t’ia ndërtonte të ardhmen. Përtej bindjeve, krahinave dhe interesave personale, shqiptarët e vitit 1912 gjetën forcën për t’u bashkuar rreth një ideje më të madhe se vetja.
Më shumë se një shekull më vonë, qershori i vitit 2026 ngre një pyetje të ngjashme: a jemi ende të aftë të bashkohemi për një ideal që shkon përtej interesave të ngushta politike? Protestat që mbushin rrugët e Tiranës nuk kërkojnë pavarësi nga një perandori e huaj. Ato kërkojnë çlirimin nga apatia, nga zhgënjimi dhe nga bindja se asgjë nuk mund të ndryshojë.
Në “Nëntorin e Dytë”, burrat që mblidhen në Vlorë nuk e dinë nëse do të kenë sukses. Ata nuk kanë asnjë garanci. Megjithatë veprojnë. Pikërisht ky është mësimi më i madh i filmit: historia nuk shkruhet nga ata që presin, por nga ata që marrin përgjegjësi.
Edhe protestuesit e qershorit 2026 nuk e dinë se çfarë do të sjellë e nesërmja. Por, duke dalë në shesh, ata bëjnë të njëjtin akt themelor qytetar: refuzojnë të jenë spektatorë të historisë së tyre.
Ndoshta kjo është arsyeja pse “Nëntori i Dytë” vazhdon të na flasë edhe sot. Jo sepse na kujton të shkuarën, por sepse na sfidon të pyesim veten nëse kemi ende guximin që patën ata që ngritën flamurin në Vlorë. Çdo brez ka nëntorin e vet. Ndoshta për brezin tonë ai erdhi në qershor.
Një autor thotë : “Për dashurinë jap jetën, por për atdheun jap dashurinë!”
Për tu medituar!
