By Dje, më 5 tetor 2026, në provincën e Québec-ut u zhvilluan zgjedhjet provinciale. Qendrat e votimit u mbyllën në orën 20:00 dhe, vetëm pak orë më vonë, qytetarët mund të shihnin qartë se kujt ia kishin besuar drejtimin e provincës për mandatin e ardhshëm.
Sot në mëngjes, për shumë prej nesh, një nga gjërat e para që donim të dinim ishte rezultati i zgjedhjeve.
Rezultati ishte një përmbysje e jashtëzakonshme politike:
* Parti Québécois (PQ) fitoi 59 deputetë dhe do të formojë një qeveri minoritare.
* Parti libéral du Québec (PLQ) fitoi 40 deputetë.
* Parti conservateur du Québec (PCQ) bëri një përparim historik, duke kaluar nga asnjë deputet në legjislaturën e mëparshme në 19 deputetë.
* Québec solidaire (QS) fitoi 9 deputetë.
* Ndërsa Coalition avenir Québec (CAQ), partia që kishte qeverisur Québec-un me shumicë, përfundoi zgjedhjet me 0 deputetë.
Në një parlament me 127 vende nevojiten 64 deputetë për shumicën absolute. PQ, me 59 mandate, nuk e arriti këtë prag dhe për rrjedhojë do të duhet të bashkëpunojë me partitë e tjera për miratimin e ligjeve dhe mbajtjen e qeverisë.
Por ajo që të bie më shumë në sy është rënia dramatike e CAQ-së: nga një parti që kontrollonte shumicën e Asamblesë Kombëtare, në një parti pa asnjë deputet të zgjedhur.
Ky është një nga mesazhet më të fuqishme që mund të japë një demokraci funksionale: pushteti nuk i përket përgjithmonë asnjë partie. Ai u përket qytetarëve.
Pse u ndëshkua kaq rëndë CAQ-ja?
Një rezultat i tillë sigurisht nuk mund të shpjegohet vetëm me një arsye. Në zgjedhje ndikojnë ekonomia, kostoja e jetesës, shërbimet publike, perceptimi i qytetarëve ndaj qeverisjes, liderët politikë dhe shumë faktorë të tjerë. Megjithatë, një pjesë e pakënaqësisë mund të përmblidhet në një fjali:
Kur një qeveri nuk arrin të përmbushë pritshmëritë dhe premtimet për të cilat është votuar, qytetarët kanë fuqinë ta ndëshkojnë me votë.
Dhe pikërisht këtu qëndron forca e demokracisë: dje mund të qeverisësh me shumicë; sot votuesi mund të të lërë pa asnjë deputet.
Në demokraci, vota nuk është vetëm një e drejtë. Është edhe mënyra më paqësore dhe më e fuqishme për t’i kërkuar llogari pushtetit.
Ndërkohë, kontrasti me Shqipërinë të shtyn të reflektosh. Atje, ndërsa gjatë viteve janë shtuar akuzat, hetimet dhe debatet publike për korrupsionin dhe qeverisjen, partia në pushtet jo vetëm që nuk është dobësuar elektoralisht, por në zgjedhjet e vitit 2025 e rriti përfaqësimin e saj parlamentar. Ky është një paradoks politik që meriton analizë më të thellë: si mund të rritet mbështetja parlamentare e një qeverie në të njëjtën kohë që rritet edhe pesha e skandaleve dhe kritikave ndaj saj? Përgjigjja nuk mund të reduktohet në një fjali, por pikërisht kjo pyetje tregon sa shumë ndryshojnë mekanizmat politikë, institucionalë dhe elektoralë nga një vend në tjetrin.
