By
Popuj në kërkim të Besës…
Ka qytete që hyjnë në histori për monumentet e tyre dhe ka të tjerë që hyjnë në histori sepse bëhen dëshmitarë të dramës njerëzore. Ceuta i përket kësaj kategorie të dytë. E vendosur në brigjet veriore të Afrikës, aty ku ujërat e Mesdheut takojnë Oqeanin Atlantik, Ceuta është një qytet i vogël me rrugë të qeta, mure shekullore, fortifikime madhështore dhe gjire me ujëra të kristaltë.
Nga kodrat e saj pamja duket se përqafon njëherazi dy kontinente; në ditë të kthjellët nje sy i patrazuar dallon se Europa dhe Afrika mund të preken me dorë.
Paradoksi i Ceutës është se bukuria e saj eshte shperbere, le ta quajme keshtu metaforikisht, nga pesha e historisë. Sepse pozicioni i saj e ka kthyer qytetin në një nga kufijtë më të ndërlikuar të botës.
Gjeografikisht ajo është në Afrikë, politikisht i perket Spanjës dhe që këtej Bashkimit Evropian. Është një qytet ku gjeografia sfidon politikën dhe ku politika përcakton fatet e mijëra njerëzve.
Për ata që jetojnë në anën tjetër të gardhit, Ceuta nuk është thjesht një qytet. Ajo është drita që ndizet në horizont pas netëve të gjata të varfërisë. Është porta drejt një jete që imagjinohet të jetë më e drejtë, më e sigurt dhe më dinjitoze.
Shumë prej këtyre emigrantëve nuk kërkojnë luks; ata kërkojnë punë, arsim, siguri dhe mundësi për t’u ndier të dobishëm. Kur këto mungojnë në vendlindje, deti nuk duket më pengesë, por rruga e vetme.
Sepse valët e emigrimit nuk lindin nga dëshira për të braktisur atdheun. Ato lindin kur shpresa venitet. Askush nuk largohet me lehtësi nga shtëpia, nga gjuha, nga kujtimet dhe varret e të parëve. Njeriu largohet vetëm kur bindet se e ardhmja nuk e pret më aty ku ka lindur. Në këtë kuptim, emigracioni është shpesh referendumi më i dhimbshëm që një popull zhvillon ndaj kushteve të jetës së vet.
Prandaj, edhe kur dëgjojmë se qeveritë fajësojnë rrjetet kriminale të trafikimit të qenieve njerëzore, duhet të kujtojmë se trafikantët nuk krijojnë dëshpërimin; ata vetëm e shfrytëzojnë atë.
Ata ndërtojnë pasurinë e tyre mbi rrënojat e shpresës së të tjerëve. Pas çdo varke, pas çdo gardhi të kapërcyer dhe pas çdo rreziku të marrë, fshihet historia e një njeriu që nuk sheh më rrugëdalje në vendin e vet.
Ceuta është bërë kështu një pasqyrë e pabarazive të shekullit XXI. Nga njëra anë qëndron Europa, me institucionet, stabilitetin dhe mundësitë e saj; e nga ana tjetër, vende ku zhvillimi ecën shumë më ngadalë, ku papunësia, konfliktet, korrupsioni dhe pasiguria ua zbehin ëndrrat brezave të rinj.
Kur hendeku mes këtyre dy botëve thellohet, kufijtë nuk janë më vetëm vija në hartë; ata bëhen plagë të hapura të ndërgjegjes sonë kolektive.
Ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk është se si mbrohen kufijtë, por si mund të rikthehet shpresa.
Sepse një botë që u jep të rinjve arsye për të qëndruar në vendin e tyre është më e sigurt dhe më njerëzore sesa një botë që ndërton gjithnjë e më shumë gardhe.
Ceuta na kujton se deti mund të ndajë tokat, por nuk mund të ndajë ëndrrat. Dhe se drama më e madhe nuk është kur njerëzit largohen, por kur humbasin besimin se mund të ndërtojnë të ardhmen aty ku kanë lindur.
