By Nga Yllka LEZO
Më 2 dhe 3 dhjetor 2026 në Boston do të mbahet Forumi i Diasporës Shqiptare, një nismë e programit READ, në bashkëpunim me Shoqatën e Studentëve Shqiptarë në Harvard dhe me mbështetjen e AADF-së.
Në një intervistë për Gazetën Diaspora Shqiptare, Jonida Lamaj, drejtuese projektesh në AADF, shpjegon se forumi synon të mbledhë shqiptarë të diasporës në Shtetet e Bashkuara për të sjellë ide dhe projekte që mund të zbatohen në Shqipëri.
“Impaktit i projekteve tona duhet të jetë në Shqipëri”, shprehet Lamaj, duke theksuar se këtë herë fokusi nuk do të jetë vetëm te kërkimi akademik, por edhe te projektet konkrete dhe të aplikueshme.
Thirrja është e hapur për shqiptarë nga fusha të ndryshme, jo vetëm për akademikë. Sipas Lamajt, në forum mund të aplikojnë profesionistë nga biznesi, sektori privat dhe ai jofitimprurës, ndërsa mund të krijohen edhe ekipe të përbëra nga përfaqësues të fushave të ndryshme.
Fushat ku janë përqendruar deri tani projektet përfshijnë arsimin, teknologjinë dhe zhvillimin e qëndrueshëm, përfshirë edhe bujqësinë.
Gjatë dy ditëve të forumit pritet të zhvillohet një proces pune për gjenerimin dhe përzgjedhjen e ideve që mund të mbështeten më pas nga fondacioni. Në këtë proces pritet të përfshihen edhe shoqata të diasporës dhe biznesmenë, me mundësinë e bashkëfinancimit ose bashkëmbështetjes së projekteve në Shqipëri.
Forumi organizohet në bashkëpunim me Shoqatën e Studentëve Shqiptarë në Harvard. Lamaj e lidh këtë bashkëpunim me aktivizimin e studentëve shqiptarë në Harvard dhe me mundësinë për të nisur një seri forumesh të diasporës, duke nisur nga Shtetet e Bashkuara.
Pesë programi READ
Forumi vjen pas pesë viteve të zbatimit të programit READ në Shqipëri. Sipas të dhënave të dhëna nga Lamaj, gjatë kësaj periudhe kanë aplikuar rreth 600 projekte dhe janë realizuar 151 projekte fituese, ndërsa në program janë përfshirë 152 akademikë nga diaspora.
Pjesë e akademikëve të përfshirë kanë qenë profesionistë nga Shtetet e Bashkuara, Kanadaja, Australia, Hong Kongu, Japonia, si dhe vende të ndryshme të Europës dhe Mbretërisë së Bashkuar.
Kontributi i akademikëve të diasporës është dhënë në forma të ndryshme, përfshirë kërkimin shkencor të përbashkët, publikimet akademike, zhvillimin dhe përditësimin e kurrikulave, mbikëqyrjen e doktoraturave dhe bashkë-mësimdhënien.
Ndërkohë, është hapur edhe thirrja e gjashtë e programit READ, përmes së cilës profesorët e diasporës ftohen të kontribuojnë në përmirësimin e cilësisë së kërkimit shkencor në universitetet shqiptare. Programi parashikon angazhime deri në gjashtë muaj.
Afati për aplikimin në Forumin e Diasporës Shqiptare është 30 shtator 2026, ndërsa aktiviteti do të zhvillohet më 2 dhe 3 dhjetor në Boston.
