By Dënimi, edhe pse jo vendimtar, i ish-udhëhqësve të UÇK-së, duhet të vërë në mendime studiues, historianë, akademikë e polikanë në shqiptarë. Ky është një për të menduar seriozisht për mënyrën se si e menaxhojmë ne historinë.
Serbet, autorë të barabrive më të mëdha që nga Lufta II, që nderojnë si heronj kriminelë me damkë dhe ndjehen të penduar që nuk bënë më shumë krime, sillen si viktima dhe kërkojnë që UÇK të ndëshkohet për spastrime etnike, pikërisht atë që kanë bërë ata.
Ndërsa shqiptarët, edhe në rastet kur kanë vrarë ata që u kanë djegur shtëpitë e vrarë fëmijët, trajtohen si të barabartë me kriminelët.
Pak histori!
Nëse Holokausti nuk do të ishte përjetësuar në Kinema dhe Muzeume, çfarë përfytyrimi do të kishim ne sot për kampet e shfarosjes, apo për uniformën e të burgosurve?
Asnjë lloj përfytyrimi. Madje do të ishte harruar.
Hebrenjtë kanë mbështetur projekte kinematografike, me skenaristë, historianë dhe financime, për ti treguar botës çdo histori që dëshmon barbarinë naziste ndaj tyre. Dhe ia kanë dalë që Holokaustin ta bëjnë pjesë të AND-së së njerëzimit.
Ne miniaturë, Serbët kanë bërë një Holokaust në Ballkan.
Sa e njeh bota, populli, këtë barbari, veçanërisht atë në Kosovë?
Shumë pak.
Vetëm falë rrjetit, fotove dhe videove të maskarve.
Për krimet serbe në Kosovë ka vetëm disa dokumentarë dhe nja 2-3 filma me metrazh të shkurtër. Ka një muze për fëmijët dhe një muze për gratë viktima të dhunës seksuale. Projekte modeste.
Në Shqipëri nuk ka asnjë stendë, e pa le një muze, ku turistët të shikojnë historinë tragjike të Kosovës.
Hebrenjtë e kanë ngritur muzeun më të madh të dëshmisë mu në mes të Uashingtonit, të cilin e vizitojnë çdo vit miliona njerëz nga e gjithë bota.
A mund të ketë një muze të “madh” në Prishtinë dhe një në Tiranë? Edhe një në Kukës, madje? Patjetër që po. Ne po ngrejmë një muze për hebrenjtë në Vlorë, por ende jo për Kosovën.
A mundet Kosova dhe Shqipëria bashkë, të financojnë një projekt të madh kinematografik botëror, për ti treguar botës masakrat dhe genocidin serb?
Patjetër që po!
Çfarë kemi bërë ne?
Bëjmë marshime me thirrjen “Oj Serbi ule kokën, se shqiptari të ….”
Bëjmë tubime, këndojmë këngë për Adem Jasharin, bëjmë shqiponjën me duar, dhe pastaj bërtasim: Po Bota ku i ka sytë? A nuk e dinë ata çfarë kanë bërë serbët mbi shqiptarët?
Jo, nuk e dinë. Bota është e shurdhët dhe e verbër, nëse ne nuk ia tundimin të vërtetën historike para fytyrës.
Ku janë studiuesit? Në Kosovë, vetëm në vitin 2023 u ngrit Instituti i Studimit për Krimet e Kryera gjatë Luftës në Kosovë. A duhet që të dyja Akademitë e Shkencave të unifikojnë projekte në këtë drejtim?
Historia është investim, edhe kur kullon gjak. Që të na shërbejë, ajo duhet dokumentuar, duhet materializuar dhe marketuar, për t’ia dëshmuar botës.
Por, që të ndodhë ndonjë gjë nga këto, duhet që qeveritë e Tiranës dhe Prishtinës të bien dakord që Shqipëria dhe Kosova janë pjesë e një kombi.
