By Pas nëntë vitesh larg atdheut, kthimi nuk është thjesht një udhëtim apo një vizitë.
Është një takim me rrënjët, me kujtimet, me mallin, me njerëzit e tu dhe, mbi të gjitha, me një pjesë të vetes që e ke mbajtur gjallë gjatë gjithë këtyre viteve.
Nëntë vite janë shumë.
Janë vite ndryshimesh, sfidash, sakrificash, arritjesh e përgjegjësish. Vite gjatë të cilave e ke parë atdheun nga mijëra kilometra larg, por asnjëherë nuk e ke ndier vërtet larg.
Sot këtë kthim nuk e përjetoj vetëm si një aktiviste e diasporës.
E përjetoj si bijë shqiptare, që u rrit me dashurinë për këtë tokë dhe që, pavarësisht se ku e çoi jeta, nuk harroi kurrë prej nga vjen.
E përjetoj si grua, që ndërtoi jetën larg atdheut, mes ëndrrave, sfidave, përgjegjësive dhe sakrificave, por që gjithmonë mbajti brenda vetes gjuhën, kulturën, kujtimet dhe krenarinë e prejardhjes së saj.
E përjetoj si nënë, e cila sot e kupton edhe më shumë përgjegjësinë për t’ua përcjellë fëmijëve jo vetëm gjuhën shqipe, por edhe ndjenjën e përkatësisë. T’ua tregojë vendin e rrënjëve të tyre, historinë, traditat, njerëzit dhe tokën prej nga vijnë. Që edhe ata, kudo që t’i çojë jeta nesër, ta dinë se kanë një vend ku rrënjët e tyre flasin shqip.
Dhe e përjetoj si aktiviste e diasporës, që për vite me radhë është përpjekur ta mbajë atdheun afër edhe kur ishte mijëra kilometra larg.
Sepse kur jeton në diasporë, atdheun nuk e lë pas.
E merr me vete.
E merr në gjuhën që ua mëson fëmijëve.
Në kulturën dhe traditat që përpiqesh t’i mbash gjallë.
Në çdo aktivitet ku valëvitet flamuri ynë.
Në çdo këngë shqipe, në çdo festë, në çdo organizim dhe në çdo përpjekje për t’i bashkuar shqiptarët larg vendlindjes.
Për vite me radhë kam folur për atdheun tim, e kam përfaqësuar dhe promovuar me krenari, jam emocionuar për sukseset e tij dhe kam ndier dhimbjen e sfidave të tij.
E pastaj, pas nëntë vitesh, kthehesh…
Ecën përsëri në rrugët që dikur ishin pjesë e përditshmërisë tënde. Dëgjon shqipen kudo. Takon njerëzit e tu. Sheh vende që kanë ndryshuar, fytyra që janë rritur, kujtime që rikthehen dhe njerëz që mungojnë.
Dhe për një moment, nëntë vite duken sikur kanë kaluar sa një frymë.
Gjithçka është njëkohësisht e njohur dhe e re.
Por këtë herë atdheun nuk po e shoh përmes fotografive, lajmeve apo ekranit të telefonit.
Jam këtu.
Në tokën time.
Mes njerëzve të mi.
Në atdheun tim.
Dhe pikërisht këtu e kuptoj edhe më fort se çfarë do të thotë të jetosh në diasporë: të ndërtosh një jetë larg, pa i këputur kurrë rrënjët.
Mund të ndryshojë vendi ku jetojmë.
Mund të ndryshojnë rrugët që ndjekim.
Mund të kalojnë vite e të na ndajnë mijëra kilometra.
Por ka lidhje që koha nuk i zbeh dhe largësia nuk i këput.
Malli ndryshon me vitet, por lidhja me atdheun jo.
Sot jam këtu me të gjitha pjesët e asaj që jam:
si bijë, si grua, si nënë, si shqiptare dhe si zë i diasporës.
Me mallin e asaj që ka jetuar larg.
Me emocionin e asaj që është kthyer.
Me krenarinë e asaj që nuk e harroi kurrë prejardhjen.
Dhe me dëshirën që fëmijët e mi ta njohin, ta ndiejnë dhe ta duan vendin e rrënjëve të tyre.
Sepse atdheu nuk është vetëm vendi ku kemi lindur.
Atdheu është ajo pjesë e jona që e marrim me vete kudo që shkojmë. Është gjuha që na del vetvetiu nga zemra, kujtimet që nuk plaken dhe rrënjët që asnjë largësi nuk mund t’i shkulë.
Pas nëntë vitesh, nuk u ktheva thjesht në Kosovë.
U ktheva te rrënjët e mia.
U ktheva te kujtimet e mia.
U ktheva te një pjesë e vetes.
Jo si dikush që kishte ikur,
por si dikush që me zemër nuk ishte larguar kurrë.
Sepse diaspora nuk është larg atdheut.
Diaspora është një pjesë e atdheut që jeton larg.
