By Protesta e parë në Montréal, më 6 qershor, ishte disi e organizuar me nxitim. Pjesëmarrësit dukeshin si të humbur. Ishin mbledhur për herë të parë jo për të festuar, por për një çështje serioze që i prekte thellë si shqiptarë.
Kur njerëzit u shpërndanë, në fytyrat e tyre lexohej një ndjenjë çlirimi. Kishim bërë diçka që e ndienim të nevojshme. Megjithatë, mbetej edhe një ndjesi paplotësie, si një puzzle ku mungojnë ende shumë pjesë për t’u kompletuar.
Më 13 qershor, është protesta e dytë në Montréal. Siç thotë shprehja popullore: “Bëmë edhe një herë nuse, se di unë si nusëroj.” Protesta e parë ishte prova. E dyta është fillimi i një përvoje që po merr formë. Problemi, ose ndoshta bukuria e kësaj situate, është se po krijon një lloj varësie. Sa më shumë proteston, aq më shumë ndjen nevojën të protestosh përsëri.
Sepse protesta nuk është vetëm një akt politik. Është edhe një akt dinjiteti. Dhe kur protesta bëhet zakon, ajo pushon së qeni një reagim i momentit dhe kthehet në ndërgjegje qytetare.
Kjo ka krijuar një ndjenjë krenarie të veçantë. Jo atë krenarinë instinktive që fryn gjoksin për pak çaste. Është një krenari më e thellë, që lind pasi ke kryer një akt të pastër qytetar dhe atdhetar. Je në krah të njerëzve që ndoshta nuk i ke takuar kurrë më parë, por me të cilët ndan të njëjtin shqetësim dhe të njëjtën shpresë.
Shqiptarët në Shqipëri po na bëjnë krenarë kudo në botë. Energjia e kësaj lëvizjeje qytetare përshkon oqeane dhe kontinente. Ajo zgjon një forcë që dukej e fjetur: dëshirën për t’u angazhuar, për të marrë përgjegjësi dhe për të mos mbetur më spektator i historisë.
Dhe kemi plot arsye për këtë krenari. Vlerat tona janë të shumta: dëshira për liri, besa dhe mbajtja e fjalës së dhënë me çdo kusht, mikpritja e sinqertë, falja, e cila ndoshta është një nga virtytet më të larta njerëzore. Asnjëra prej këtyre vlerave nuk materializohet pa sakrifica personale dhe shoqërore. Por kur vjen momenti i duhur, shqiptarët kanë treguar se janë në gjendje të bëjnë mrekulli.
Këto janë vlerat që na bëjnë të ndihemi shqiptarë, kudo që jetojmë. Vlerat e vërteta nuk kanë frikë nga vështirësitë e realitetit. Përkundrazi, ato provohen pikërisht kur realiteti bëhet i ashpër.
Në një nga deklaratat e tij më të diskutueshme, Edi Rama tha se Shqipëria nuk u përket shqiptarëve, por Zotit dhe mikut. Fale o Zot, sepse nuk e di çfarë thotë!
Shtëpia nuk i përket mikut. Shtëpia është e hapur për mikun. Kjo është krejt tjetër gjë. Miku nderohet, respektohet dhe mirëpritet. Por miku nuk bëhet pronar i shtëpisë.
Shqiptarët nuk kanë pasur kurrë problem me miqtë. Problemi i tyre ka qenë gjithmonë me ata që kanë abuzuar me besimin e tyre.
“Uji fle, hasmi s’fle”, thotë populli. Sot hasmi nuk është domosdoshmërisht jashtë kufijve. Hasmi më i rrezikshëm mund të jetë edhe brenda vendit: korrupsioni, klientelizmi, kapja e institucioneve, politikanët që e shohin shtetin si pronë private dhe interesat ekonomike që vendosin fitimin mbi të mirën publike.
Edi Rama i ka prerë shqiptarët në besë. Ka premtuar zhvillim dhe ka sjellë zhgënjim. Ka premtuar demokraci dhe ka përqendruar pushtetin. Ka premtuar mirëqenie dhe ka parë breza të tërë të largohen nga vendi.
Prandaj sot shumë shqiptarë mendojnë se hasmi i tyre nuk është më një armik i largët. Hasmi ka emër. Hasmi ka adresë. Dhe për herë të parë pas shumë vitesh, qytetarët po e tregojnë me gisht pa frikë.
Edi Rama në Izrael nuk ka pse të nxjerrë origjina të dyshimta apo të sajuara hebraike për të fituar respekt. Mjafton të thotë: “Jam shqiptar.” Kaq mjafton.
Ai e di. Izraelitët e dinë. Ata na kanë nderuar gjithmonë për veprat tona, për historinë tonë dhe për vlerat që kemi treguar në momentet më të vështira.
Shqiptarët e kanë kokën lart në historinë botërore. Respekti që gëzojnë nuk buron nga ndonjë identitet i huazuar, por nga ajo që kanë bërë si shqiptarë.
Ndoshta Edi Rama nuk ndihet mjaftueshëm krenar që të prezantohet thjesht si shqiptar. Ndoshta e do Shqipërinë shumë…
Edi Rama e do Shqipërinë pa shqiptarët.
Shqiptarët nuk kanë nevojë të shpikin identitete të tjera për të fituar respekt në botë. Respekti fitohet me vepra, jo me origjina të huazuara.
Sot ne po mbushim sheshet, rrugët dhe bulevardet. Dhe nuk kemi ndërmend të ndalojmë derisa të vendosim edhe pjesën e fundit të atij puzzle që mungon prej dekadash për të bërë një Shqipëri që u përket qytetarëve të saj, një Shqipëri për të cilën të jemi krenarë jo vetëm për të kaluarën por sidomos për të ardhmen.
